Ozon w systemach RAS

W lądowych systemach akwakultury o obiegu zamkniętym (RAS), ryby hodowane są w wodzie poddawanej recyrkulacji. W takich systemach kluczowe znaczenie ma dobra jakość wody – wspiera wzrost, minimalizuje ryzyko chorób i zapewnia dobrostan organizmów wodnych. Ozon jest doskonałym narzędziem do poprawy jakości wody – utlenia naturalne substancje organiczne, usuwa barwę i zawiesiny, przyspiesza rozkład białek, poprawia koagulację i procesy filtracji, wzbogaca wodę w tlen, eliminuje związki odpowiadające za nieprzyjemny smak (geosmina i 2-metylizoborneol – MIB), a tym samym poprawia smak ryb. Co więcej, ozon skutecznie kontroluje obciążenie mikrobiologiczne, wspierając tym samym lepszy wzrost ryb.

Jednak nieprawidłowe stosowanie ozonu może zaszkodzić zarówno ludziom, jak i organizmom wodnym. Ozon jest toksyczny w stężeniach resztkowych (0,01–0,1 mg/l), ponieważ utlenia skrzela i warstwę śluzu na powierzchni ryb, co może prowadzić do ich śmierci lub zwiększać podatność na infekcje. W zależności od składu chemicznego wody mogą powstawać szkodliwe produkty uboczne, takie jak brom (LC50 wynosi 0,068 mg/l BrO- dla pstrąga tęczowego), bromit i bromaminy – wszystkie toksyczne dla ryb, małży i skorupiaków – a także bromoform (bioakumulujący się w organizmach wodnych) i bromian, które są potencjalnie rakotwórcze dla ludzi.

Znamy się na ozonie

Przez lata zdobyliśmy szeroką wiedzę na temat optymalnego rozpuszczania ozonu w wodzie, zapewniając maksymalną skuteczność oczyszczania przy minimalnych kosztach i ryzyku operacyjnym. Ozon jest cząsteczką niestabilną i kosztowną w produkcji. Jego czas życia jest bardzo krótki i silnie zależny od temperatury. Dlatego długość przewodów transportujących ozon powinna być jak najkrótsza, aby ograniczyć jego rozpad podczas przepływu. Oznacza to, że ozon należy produkować na miejscu, bezpośrednio przy punkcie dozowania. Taki zdecentralizowany model niesie wiele korzyści:

  • Maksymalna efektywność rozpuszczania
  • Minimalne straty
  • Wyższe bezpieczeństwo
  • Minimalne ryzyko wycieków
  • Niski koszt instalacji (mniej elementów, krótsze przewody)
  • Maksymalna skuteczność oczyszczania – nawet jeśli jeden generator przestanie działać, większość wody będzie nadal uzdatniana

Grupa OxyGuard opracowała niezawodny i bezpieczny generator ozonu o stabilnej wydajności – Gaia Ozone Generator. Bazuje on na unikalnej, opatentowanej technologii Water ApS i generuje wysokie stężenia ozonu (8–15% wag./wag.) przy minimalnym zużyciu energii.

Ciągły pomiar ozonu – klucz do bezpieczeństwa

Jednym z najważniejszych aspektów stosowania ozonu w RAS jest jego ciągłe monitorowanie, aby uniknąć zarówno niedodozowania, jak i przedozowania. Firma OxyGuard International A/S opracowała bardzo czuły czujnik ozonu, specjalnie zaprojektowany do zastosowań w akwakulturze. Mierzy on bezpośrednio ciśnienie cząstkowe ozonu w wodzie, zapewniając bardzo szybką reakcję i wyjątkową stabilność. Detekcja możliwa jest już przy stężeniach rzędu kilku ppb.

Sterownik OxyGuard Pacific Control Unit, który odbiera dane z czujników ozonu, kontroluje cały proces ozonowania. Można go zaprogramować na konkretne wartości graniczne – w razie ich przekroczenia, sterownik natychmiast wyłącza proces ozonowania, chroniąc ryby przed kontaktem z ozonem resztkowym.

Dawkowanie ozonu zależy od konkretnego systemu i jego zapotrzebowania na ozon (który reaguje bardzo szybko ze związkami łatwo ulegającymi utlenieniu). Czynniki wpływające na to zapotrzebowanie to ilość karmy, stopień wykorzystania paszy, filtracja, rozcieńczenie wody itd. Automatyczne dopasowanie dawkowania do aktualnych parametrów wody obniża zużycie energii, zmniejsza koszty eksploatacyjne i podnosi poziom bezpieczeństwa.